Hữu Ích / / Bởi

Nên Mua Xe Điện Hay Xe Hybrid? So Sánh EV, Hybrid Và REEV

Xe điện và xe hybrid đang trở thành hai lựa chọn đáng cân nhắc khi người dùng muốn giảm mức tiêu thụ nhiên liệu và chuyển sang những công nghệ ô tô mới hơn. Tuy nhiên, hai loại xe này lại có cách vận hành, yêu cầu sạc và chi phí sử dụng khác nhau.
Vậy, nên mua xe điện hay xe hybrid? Câu trả lời phụ thuộc chủ yếu vào quãng đường di chuyển, điều kiện sạc, tần suất đi đường dài và ngân sách sử dụng xe của bạn.
Bài viết dưới đây sẽ so sánh hai lựa chọn theo những tiêu chí thực tế để bạn dễ xác định loại xe phù hợp với nhu cầu của mình.

Xe điện, xe hybrid, PHEV và REEV khác nhau như thế nào?

Trước khi so sánh, cần phân biệt cách mỗi loại xe tạo ra và sử dụng năng lượng. Dù đều sử dụng mô-tơ điện ở một mức độ nhất định, EV, hybrid, PHEV và REEV có kiến trúc truyền động khác nhau.

Xe điện là gì?

Xe điện (EV – Electric Vehicle) sử dụng mô-tơ điện để truyền động đến bánh xe và lấy năng lượng chủ yếu từ bộ pin điện áp cao trên xe. Người dùng cần sạc pin thông qua bộ sạc tại nhà, nơi làm việc hoặc các trạm sạc công cộng.

Xe điện không sử dụng động cơ đốt trong để tạo lực kéo. Nhờ đó, hệ thống truyền động có ít bộ phận cơ khí hơn so với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời xe vận hành tương đối yên tĩnh.

Xe hybrid là gì?

Xe hybrid, thường được gọi là HEV (Hybrid Electric Vehicle), kết hợp động cơ đốt trong và mô-tơ điện để truyền động. Tùy thiết kế của từng mẫu xe, động cơ đốt trong và mô-tơ điện có thể hoạt động riêng hoặc kết hợp để truyền lực tới bánh xe. Hệ thống cũng có thể thu hồi năng lượng khi giảm tốc và phanh để sạc lại pin.

Với hybrid thông thường, người dùng không cần cắm sạc từ nguồn điện bên ngoài. Pin được bổ sung năng lượng thông qua hệ thống phanh tái sinh và trong một số trường hợp từ động cơ đốt trong.

Plug-in hybrid khác gì hybrid thông thường?

Plug-in hybrid (PHEV – Plug-in Hybrid Electric Vehicle) cũng kết hợp động cơ đốt trong và mô-tơ điện nhưng sử dụng bộ pin có dung lượng lớn hơn và có thể sạc từ nguồn điện bên ngoài.

Nhờ đó, PHEV có thể vận hành hoàn toàn bằng điện trong một quãng đường nhất định. Khi pin giảm xuống mức phù hợp hoặc điều kiện vận hành yêu cầu, động cơ đốt trong sẽ tham gia vào quá trình truyền động.

Về cách sử dụng, PHEV kết hợp khả năng sạc điện cho nhu cầu di chuyển hằng ngày với khả năng sử dụng nhiên liệu cho những hành trình dài hơn.

Xe REEV/EREV là gì?

REEV (Range-Extended Electric Vehicle), còn được gọi là EREV (Extended-Range Electric Vehicle), là xe điện mở rộng phạm vi hoạt động. Điểm khác biệt quan trọng của REEV nằm ở cách động cơ đốt trong tham gia vào hệ thống truyền động.

REEV sử dụng mô-tơ điện làm nguồn tạo lực kéo chính cho bánh xe. Xe đồng thời có một động cơ đốt trong kết hợp với máy phát điện. Khi pin cần được bổ sung năng lượng, động cơ đốt trong vận hành máy phát để tạo ra điện cung cấp cho hệ thống điện của xe. 

Trong kiến trúc REEV nối tiếp, động cơ đốt trong không trực tiếp truyền mô-men xoắn đến bánh xe. Nhờ cấu trúc này, REEV mang lại trải nghiệm truyền động gần với xe điện nhưng vẫn có thêm động cơ đốt trong để mở rộng phạm vi hoạt động khi cần.

EV, HEV, PHEV và REEV khác nhau ở điểm nào?

Loại xe Động cơ đốt trong Có mô-tơ điện Cắm sạc bên ngoài Động cơ đốt trong trực tiếp kéo bánh
EV Không Có Có Không
HEV Có Có Thường không Có thể
PHEV Có Có Có Có thể
REEV Có Có Có Không*

*Đối với kiến trúc REEV nối tiếp, động cơ đốt trong vận hành máy phát để tạo điện thay vì trực tiếp truyền lực tới bánh xe. Thiết kế cụ thể có thể khác nhau giữa các nhà sản xuất.

Như vậy, điểm khác biệt không đơn giản nằm ở việc có động cơ xăng, mà nằm ở vai trò của động cơ đốt trong, mô-tơ điện và bộ pin trong quá trình tạo lực kéo.

Các yếu tố cần quan tâm khi chọn xe điện, hybrid, PHEV hoặc REEV

Không có một tiêu chí duy nhất quyết định loại xe nào phù hợp. Khi cân nhắc giữa xe điện (EV), hybrid (HEV), plug-in hybrid (PHEV) và xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (REEV), người mua nên xem xét đồng thời chi phí sở hữu, thói quen sử dụng, khả năng sạc và nhu cầu di chuyển thực tế.

1. Chi phí mua xe

Giá mua ban đầu phụ thuộc vào thương hiệu, mẫu xe, phân khúc và công nghệ được sử dụng. Vì vậy, không nên mặc định xe điện, hybrid hay REEV luôn có giá cao hoặc thấp hơn nhau. Ngoài giá niêm yết, người mua nên tính đến:

  • Chi phí đăng ký và sử dụng ban đầu.
  • Trang bị và tính năng đi kèm.
  • Chính sách bảo hành, đặc biệt là bảo hành pin.
  • Bộ sạc hoặc thiết bị sạc cần lắp đặt.
  • Chính sách ưu đãi của nhà sản xuất.
  • Các chi phí dự kiến trong quá trình sử dụng.

Nếu hai mẫu xe có mức giá tương đương, việc so sánh nên chuyển từ giá mua ban đầu sang tổng chi phí sở hữu.

2. Chi phí nhiên liệu và năng lượng

Đây là một trong những yếu tố quan trọng khi so sánh các loại xe điện hóa. Với EV, chi phí năng lượng chủ yếu đến từ điện sử dụng để sạc pin. Với HEV, chi phí vận hành chủ yếu đến từ nhiên liệu, trong khi PHEV và REEV có thể sử dụng cả điện và xăng tùy cách vận hành. Có thể ước tính đơn giản:

Chi phí năng lượng = Mức tiêu thụ × Quãng đường × Đơn giá năng lượng

Tuy nhiên, với PHEV và REEV, nên tính riêng hai trường hợp:

  • Chi phí khi xe chủ yếu chạy bằng điện.
  • Chi phí khi xe sử dụng động cơ đốt trong hoặc range extender.

Ví dụ, nếu xe chạy 1.000 km mỗi tháng, người mua có thể sử dụng mức tiêu thụ thực tế của từng mẫu xe để ước tính chi phí thay vì chỉ dựa vào thông số do nhà sản xuất công bố. Chi phí thực tế còn phụ thuộc vào cách lái, tốc độ, điều kiện giao thông, tải trọng, thời tiết và tần suất sạc.

3. Chi phí bảo dưỡng

EV có ít bộ phận liên quan đến động cơ đốt trong hơn nên không cần thực hiện một số hạng mục như thay dầu động cơ hoặc bugi. Tuy nhiên, xe điện vẫn cần kiểm tra và bảo dưỡng các bộ phận như:

  • Lốp xe.
  • Hệ thống phanh.
  • Hệ thống điều hòa.
  • Hệ thống điện.
  • Pin và hệ thống quản lý pin.
  • Các bộ phận khác theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

HEV, PHEV và REEV đều có thêm động cơ đốt trong nên vẫn phát sinh một số hạng mục bảo dưỡng liên quan đến hệ thống này. Riêng REEV có cấu trúc đáng chú ý: dù động cơ đốt trong chủ yếu đóng vai trò tạo điện trong kiến trúc nối tiếp, xe vẫn có động cơ và các hệ thống liên quan cần được bảo dưỡng.

Do đó, thay vì chỉ quan tâm đến việc xe nào ít bảo dưỡng hơn, người mua cũng nên kiểm tra lịch bảo dưỡng, chi phí từng hạng mục và chính sách bảo hành của mẫu xe cụ thể.

4. Khả năng sạc và tiếp nhiên liệu

Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm sử dụng hằng ngày.

EV phụ thuộc hoàn toàn vào việc sạc pin. Nếu có chỗ sạc tại nhà hoặc nơi làm việc, việc này có thể được tích hợp vào thói quen sử dụng hằng ngày. PHEV và REEV cũng có thể sạc từ nguồn điện bên ngoài, nhưng vẫn có động cơ đốt trong để sử dụng khi cần.

Trong khi đó, HEV thông thường không cần cắm sạc mà tự bổ sung năng lượng cho pin thông qua hệ thống phanh tái sinh và động cơ.

Tiêu chí EV HEV PHEV REEV
Nguồn năng lượng Điện Xăng + điện Điện + xăng Điện + xăng
Cần cắm sạc Có Không Có Có
Sạc tại nhà Có thể Không cần Có thể Có thể
Có thể đổ xăng Không Có Có Có
Phụ thuộc trạm sạc Cao Thấp Trung bình Thấp hơn EV
Động cơ đốt trong Không Có Có Có

Vì vậy, nếu không có chỗ sạc cố định, HEV có thể mang lại cách sử dụng đơn giản hơn. Ngược lại, nếu có thể sạc thường xuyên, EV, PHEV hoặc REEV có thể tận dụng tốt hơn hệ thống truyền động điện.

5. Khả năng đi đường dài

Nếu thường xuyên di chuyển giữa các tỉnh hoặc thực hiện những chuyến đi dài, người mua nên tính đến phạm vi hoạt động, khả năng tiếp năng lượng và thời gian dừng trên hành trình. Với EV, chuyến đi dài cần được lập kế hoạch dựa trên:

  • Quãng đường dự kiến.
  • Mức pin còn lại.
  • Vị trí trạm sạc.
  • Thời gian cần để sạc.
  • Điều kiện giao thông và thời tiết.

PHEV và REEV có thêm động cơ đốt trong nên có thể giảm sự phụ thuộc vào trạm sạc khi thực hiện hành trình dài. REEV đặc biệt đáng chú ý ở điểm này: người dùng có thể sử dụng mô-tơ điện để truyền động nhưng vẫn có thêm hệ thống range extender để tạo điện khi cần mở rộng phạm vi hoạt động.

HEV vẫn có lợi thế về tính linh hoạt trong việc tiếp nhiên liệu vì chỉ cần tìm trạm xăng khi cần. Điều này không có nghĩa EV không phù hợp để đi đường dài. Yếu tố quan trọng là hạ tầng sạc trên tuyến đường, phạm vi hoạt động thực tế và khả năng lập kế hoạch của người sử dụng.

6. Trải nghiệm lái

EV và REEV đều sử dụng mô-tơ điện làm hệ thống truyền động chính nên có thể mang lại cảm giác tăng tốc nhanh và vận hành tương đối yên tĩnh. Với HEV và PHEV, trải nghiệm lái có thể thay đổi tùy thời điểm hệ thống sử dụng mô-tơ điện, động cơ đốt trong hoặc kết hợp cả hai. Khi lựa chọn, người mua có thể cân nhắc:

  • Độ êm và tiếng ồn.
  • Khả năng phản hồi của mô-tơ điện.
  • Cảm giác tăng tốc.
  • Độ mượt khi chuyển đổi giữa các nguồn động lực.
  • Cảm giác lái quen thuộc hay thiên về trải nghiệm xe điện.

Đây không phải tiêu chí để xác định loại xe nào tốt hơn tuyệt đối. Mức độ phù hợp phụ thuộc vào trải nghiệm mà người lái mong muốn.

7. Giá trị sử dụng dài hạn

Khi mua xe, đừng chỉ tính giá mua ban đầu. Một chiếc xe có giá thấp hơn lúc mua chưa chắc có tổng chi phí sở hữu thấp hơn sau nhiều năm sử dụng. Một cách tiếp cận đầy đủ hơn là:

Tổng chi phí sở hữu = Giá mua + Năng lượng + Bảo dưỡng + Các chi phí sử dụng khác – Giá trị bán lại

Trong đó, giá trị bán lại và chi phí liên quan đến pin có thể phụ thuộc đáng kể vào từng mẫu xe, tình trạng xe và thị trường tại thời điểm bán. Nếu dự định sử dụng xe trong nhiều năm, người mua nên kiểm tra:

  • Thời hạn và điều kiện bảo hành pin.
  • Lịch bảo dưỡng.
  • Chi phí bảo dưỡng định kỳ.
  • Chi phí thay thế các bộ phận quan trọng.
  • Khả năng tiếp cận hệ thống sửa chữa và bảo hành.
  • Giá trị bán lại dự kiến của mẫu xe.

Đặc biệt với các công nghệ mới như REEV, việc kiểm tra mạng lưới dịch vụ, phụ tùng và chính sách bảo hành của thương hiệu cũng đáng được đưa vào quyết định mua xe.

8. Hạ tầng và hệ sinh thái của hãng

Đối với EV, PHEV và REEV, người mua không chỉ mua một chiếc xe mà còn phụ thuộc vào hệ sinh thái sạc, dịch vụ kỹ thuật và hậu mãi của hãng. Do đó, bạn cũng nên kiểm tra:

  • Mạng lưới trạm sạc tương thích.
  • Khả năng lắp đặt bộ sạc tại nhà.
  • Số lượng trung tâm dịch vụ.
  • Khả năng cung cấp phụ tùng.
  • Chính sách bảo hành pin và hệ thống điện.
  • Thời gian xử lý khi xe gặp sự cố.
  • Khả năng cập nhật phần mềm và hỗ trợ kỹ thuật.

Yếu tố này đặc biệt đáng chú ý với REEV, bởi đây vẫn là công nghệ tương đối mới tại thị trường Việt Nam. Một mẫu xe có thông số kỹ thuật hấp dẫn nhưng hệ thống hậu mãi còn hạn chế sẽ tạo ra một dạng chi phí và rủi ro sử dụng mà bảng thông số không thể hiện.

Nên mua xe điện, hybrid, PHEV hay REEV?

Thay vì hỏi loại xe nào tốt hơn, bạn hãy bắt đầu bằng câu hỏi: Bạn sử dụng ô tô như thế nào? 

Nên cân nhắc xe điện nếu bạn:

  • Chủ yếu di chuyển trong thành phố.
  • Có chỗ đỗ xe và sạc thuận tiện.
  • Quãng đường đi lại hằng ngày tương đối ổn định.
  • Muốn giảm nhu cầu sử dụng xăng.
  • Ưu tiên trải nghiệm lái yên tĩnh.
  • Có thể chủ động lập kế hoạch cho những chuyến đi dài.

Trong trường hợp này, khả năng sạc thuận tiện có thể quan trọng hơn chính mức tiêu thụ điện của xe. Một chiếc EV có mức tiêu thụ thấp nhưng khó tiếp cận điểm sạc vẫn có thể gây bất tiện trong quá trình sử dụng.

Nên cân nhắc xe hybrid nếu bạn:

  • Thường xuyên đi đường dài hoặc đi tỉnh.
  • Không có chỗ sạc cố định.
  • Muốn giảm mức tiêu thụ nhiên liệu nhưng vẫn giữ khả năng tiếp nhiên liệu như xe thông thường.
  • Cần sử dụng xe linh hoạt trong nhiều điều kiện khác nhau.
  • Chưa muốn phụ thuộc nhiều vào hạ tầng sạc.

Hybrid có thể phù hợp với người muốn chuyển sang một hệ truyền động tiết kiệm nhiên liệu hơn nhưng vẫn muốn giữ cách sử dụng xe tương đối quen thuộc

PHEV phù hợp với ai?

Nếu bạn vừa muốn sử dụng điện cho những chuyến đi hằng ngày vừa cần động cơ đốt trong cho các hành trình dài, PHEV có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, lợi ích của PHEV phụ thuộc khá nhiều vào việc người dùng có sạc xe thường xuyên hay không.

Nếu không sạc thường xuyên, người dùng có thể không tận dụng được đầy đủ khả năng vận hành bằng điện của xe và có thể phải sử dụng động cơ đốt trong nhiều hơn.

REEV phù hợp với ai?

REEV có thể đáng cân nhắc nếu bạn muốn trải nghiệm truyền động bằng mô-tơ điện nhưng vẫn cần khả năng mở rộng phạm vi hoạt động khi đi xa. Loại xe này sẽ phù hợp với những người:

  • Chủ yếu muốn sử dụng xe theo cách tương tự EV.
  • Có thể sạc pin thường xuyên cho nhu cầu hằng ngày.
  • Thỉnh thoảng thực hiện những chuyến đi dài.
  • Muốn giảm sự phụ thuộc vào trạm sạc trong các hành trình xa.
  • Muốn có thêm phương án sử dụng nhiên liệu khi pin không đủ cho toàn bộ hành trình.

So với EV, REEV bổ sung thêm động cơ đốt trong và hệ thống phát điện. Vì vậy, người mua cần cân nhắc cả chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng và mức độ phù hợp của hệ thống hậu mãi bên cạnh lợi ích về phạm vi hoạt động.

Bảng lựa chọn nhanh: EV, Hybrid, PHEV hay REEV?

Nhu cầu sử dụng Loại xe nên cân nhắc
Chủ yếu đi trong thành phố EV
Có chỗ sạc tại nhà EV / PHEV / REEV
Không có chỗ sạc cố định HEV
Thường xuyên đi tỉnh HEV / PHEV / REEV
Muốn giảm phụ thuộc vào xăng EV
Cần khả năng tiếp nhiên liệu nhanh HEV / PHEV / REEV
Ưu tiên trải nghiệm lái bằng mô-tơ điện EV / REEV
Muốn chuyển đổi từ xe xăng với ít thay đổi thói quen HEV
Có nhu cầu chạy điện hằng ngày nhưng vẫn thường xuyên đi xa PHEV / REEV
Muốn chạy điện nhưng giảm phụ thuộc vào trạm sạc khi đi xa REEV
Muốn sử dụng xe điện hoàn toàn EV
Muốn kết hợp sạc điện và sử dụng xăng PHEV / REEV

Bảng trên chỉ là hướng dẫn theo tình huống sử dụng phổ biến, không phải quy tắc lựa chọn tuyệt đối. Khi chọn xe thực tế, bạn vẫn nên tính đến mẫu xe cụ thể, giá bán, mức tiêu thụ, phạm vi hoạt động, khả năng sạc và hạ tầng dịch vụ tại khu vực mình sinh sống.

Đặc biệt, với PHEV và REEV, việc có thể sạc xe thường xuyên sẽ ảnh hưởng đáng kể đến mức độ tận dụng hệ thống truyền động điện.

Những câu hỏi thường gặp

Có thể, nhưng không nên mặc định rằng mọi xe điện đều có chi phí vận hành thấp hơn mọi xe hybrid. Chi phí thực tế phụ thuộc vào mức tiêu thụ năng lượng, giá điện, giá xăng, quãng đường di chuyển và hình thức sạc. Cách chính xác hơn là tính chi phí năng lượng trên mỗi kilomet của hai mẫu xe cụ thể.
Xe điện có ít hạng mục liên quan đến động cơ đốt trong hơn, nhưng vẫn cần bảo dưỡng các hệ thống như lốp, phanh, điều hòa, hệ thống điện và pin theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Hybrid vẫn sử dụng động cơ đốt trong nên có thêm các hạng mục bảo dưỡng liên quan đến hệ thống này.
Hybrid thông thường (HEV) không cần cắm sạc từ nguồn điện bên ngoài. Pin được bổ sung năng lượng thông qua hệ thống phanh tái sinh và động cơ. Riêng PHEV có thể cắm sạc từ nguồn điện bên ngoài và có thể vận hành bằng điện trong một quãng đường nhất định.
REEV có một số đặc điểm tương đồng với hybrid vì đều sử dụng cả động cơ điện và động cơ đốt trong. Tuy nhiên, cách bố trí hệ thống truyền động khác nhau. Trong kiến trúc REEV nối tiếp, mô-tơ điện đảm nhiệm việc truyền động đến bánh xe, còn động cơ đốt trong chủ yếu vận hành máy phát để tạo điện và mở rộng phạm vi hoạt động. Vì vậy, REEV thường được xếp vào nhóm xe điện mở rộng phạm vi hoạt động thay vì xem đơn giản như một mẫu hybrid thông thường.
Cả PHEV và REEV đều có pin có thể sạc từ nguồn điện bên ngoài và đều có động cơ đốt trong. Điểm khác biệt nằm ở vai trò của động cơ đốt trong. Với PHEV, động cơ đốt trong có thể tham gia trực tiếp vào quá trình truyền động tùy thiết kế. Trong khi đó, ở kiến trúc REEV nối tiếp, động cơ đốt trong chủ yếu được sử dụng để phát điện cho hệ thống truyền động điện.
Có thể. Tuy nhiên, người sử dụng cần quan tâm đến phạm vi hoạt động thực tế, vị trí trạm sạc và thời gian cần thiết để sạc trên tuyến đường. Nếu thường xuyên đi đường dài, khả năng tiếp cận hạ tầng sạc nên được xem xét ngay từ trước khi mua xe. Với nhu cầu này, người mua cũng có thể cân nhắc HEV, PHEV hoặc REEV nếu muốn giảm sự phụ thuộc vào trạm sạc trong những hành trình dài.
Nếu có chỗ sạc thuận tiện và quãng đường di chuyển hằng ngày tương đối ổn định, xe điện có thể là một lựa chọn phù hợp để cân nhắc. Nếu không có chỗ sạc hoặc cần sử dụng xe linh hoạt hơn cho cả thành phố và đường dài, HEV có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu đó. PHEV hoặc REEV cũng có thể phù hợp nếu người dùng muốn sử dụng điện cho các chuyến đi hằng ngày nhưng vẫn cần thêm khả năng mở rộng phạm vi khi đi xa.

Kết luận

Nên mua xe điện hay xe hybrid không phải là câu hỏi có một đáp án chung cho tất cả người dùng. Khi có thêm PHEV và REEV, lựa chọn phù hợp càng phụ thuộc vào cách bạn thực sự sử dụng xe. Nếu chủ yếu di chuyển trong thành phố, có điều kiện sạc thuận tiện và muốn sử dụng điện cho phần lớn hành trình, EV là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Nếu không có chỗ sạc cố định, thường xuyên đi xa và muốn giữ sự linh hoạt khi tiếp nhiên liệu, HEV có thể phù hợp hơn. Nếu muốn kết hợp khả năng chạy điện cho nhu cầu hằng ngày với động cơ đốt trong cho những hành trình dài, có thể cân nhắc PHEV.
Trong khi đó, nếu muốn trải nghiệm truyền động bằng mô-tơ điện nhưng vẫn muốn giảm sự phụ thuộc vào trạm sạc khi đi xa, REEV là một công nghệ đáng tìm hiểu. Trước khi quyết định, hãy đặt lên bàn ít nhất 5 yếu tố: quãng đường di chuyển, khả năng sạc, chi phí sử dụng, nhu cầu đi đường dài và hệ thống hậu mãi. Sau đó mới so sánh các mẫu xe cụ thể trong cùng phân khúc. Bởi cuối cùng, chiếc xe phù hợp không nhất thiết là chiếc xe có công nghệ mới nhất trên giấy, mà là chiếc xe phù hợp với cách bạn thực sự sử dụng nó mỗi ngày.

Có điều gì bạn muốn chia sẻ cùng chúng tôi?

Bạn có một câu chuyện, một ý tưởng, một địa điểm, một cuốn sách hay một chủ đề mà bạn nghĩ đáng được chia sẻ?

Gửi cho Muốn Nghe
Lên đầu trang